Sprawny słuch jest niezbędny do prawidłowego rozwoju mowy dziecka. Skutkom wczesnego uszkodzenia słuchu można zapobiec, jeśli dziecko otrzyma pomoc zanim ukończy 6. miesiąc życia. Niezależnie od badania przesiewowego wykonywanego na oddziale noworodkowym należy obserwować reakcje słuchowe oraz mowy u dziecka.
W poszczególnych okresach życia dziecka warto się przyjrzeć czy:
Do 3. miesiąca życia:
– od ok. 2 miesiąca reaguje na głos, uspokaja się, uśmiecha się
– dziecko budzi się przy głośnych dźwiękach
– głuży
– reaguje przestrachem lub mruży oczy słysząc głośne dźwięki
W 4-6. miesiącu życia:
– reaguje na zmiany głosu rodzica
– gaworzy
– budzi się z lekkiego snu gdy ktoś rozmawia blisko niego
– zwraca głowę w kierunku źródła dźwięku np. głosu
W 7-12. miesiącu:
– słucha, gdy się do niego mówi
– rozumie proste słowa
– zwraca się w kierunku źródła dźwięku
– reaguje na swoje imię
– zwraca się w kierunku nazywanych osób/przedmiotów lub pokazuje je palcem
– gaworzy
– próbuje naśladować odgłosy zwierząt
– rozumie proste polecenia i zakazy
W 13-24. miesiącu:
– umie pokazywać części ciała
– rozumie proste polecenia i pytania
– lubi zabawy paluszkowe
– kołysze się w rytm muzyki
– próbuje składać po dwa słowa
– wypowiada od kilku do kilkudziesięciu słów
W 3-4. roku:
– słyszy, gdy woła się go z innego pokoju
– odpowiada na proste pytania
– używa zdań, które składają się z 4 lub więcej słów
– umie opowiedzieć co się wydarzyło
– słucha radia bądź telewizji na tym samym poziomie głośności co inny członkowie rodziny
– wypowiada się dość swobodnie, bez powtarzania słów/sylab
W 4-5. roku:
– z łatwością porozumiewa się z innymi
– słyszy i rozumie większość z tego o czym się mówi
– buduje zdania zawierające szczegółowe informacje, wypowiedzi na ogół poprawne gramatycznie
– wypowiada prawidłowo większość głosek
Jeżeli któreś z umiejętności opisanych w określonych przedziałach wiekowych powodują niepokój Rodzica lub wątpliwość rozwoju dziecka, należy zgłosić się do specjalisty.
Źródła
- Hahn, Laura E., How Do Enriched Speech Acoustics Support Language Acquisition in Children With Hearing Loss? A Narrative Review (Ear & Hearing 2025)
- Maranda K Jones, Early Communication Intervention for Deaf/Hard of Hearing Toddlers: A Randomized Clinical Trial (PubMed 2025)
- P.H. Skarżyński, The Importance of Hearing Screening and Central Auditory Processing in School-Aged Children (Global Pediatric Health 2024)
- Elizabeth A Walker, Language Growth in Children with Mild to Severe Hearing Loss who Received Early Intervention by 3 Months or 6 Months of Age (PubMed 2022)
- Anne B Harris, Early Identification of Hearing Loss and Language Development at 32 Months of Age (PubMed 2022)


