Zdrowe, przebudowane w ciąży piersi oraz prawidłowo funkcjonujący układ hormonalny to cechy niezbędne do wytwarzania odpowiedniej ilości mleka. Laktacja chociaż dotyczy organizmu matki jest procesem sterowanym przez dziecko. Zadaniem malucha jest częste zgłaszanie się do karmień, prawidłowe ssanie, skuteczne opróżnianie piersi. Dysfunkcje dziecka, takie jak wady jamy ustnej, zaburzenia napięcia oralnego i posturalnego czy senność mogą rzutować negatywnie na laktację. Nie wykluczając konsultacji z doradcą laktacyjnym, pomocna może okazać się konsultacja logopedyczna oraz fizjoterapeutyczna, najlepiej zespołowa.
W okresie noworodkowym należy zapewnić warunki prawidłowej laktacji i odżywiania noworodka. Specjaliści dostarczają wyczerpujących informacji o korzyściach i metodach karmienia piersią oraz przeprowadzają instruktaż w zakresie prawidłowego karmienia piersią uwzględniającego informacje o konieczności aktywizacji noworodka. We wczesnym okresie karmienia piersią z wyjątkiem pierwszych 12. godzin życia dziecka (jest to okres obniżonej aktywności dziecka) matka powinna podejmować próby przystawiania noworodka do piersi od kilkunastu razy na dobę na przynajmniej 15 minut do każdej piersi.
Wskaźniki, które dzielimy na obiektywne oraz subiektywne oceniają skuteczność karmienia piersią. Zdarzają się przypadki, w których matka zgłasza niedobór pokarmu, mimo iż wskaźniki skutecznego karmienia tego nie potwierdzają. Jest to powszechna przyczyna włączania dokarmiania sztucznego i przedwczesnego kończenia karmienia piersią. Rzeczywisty niedobór pokarmu to sytuacja, gdy zdrowe dziecko karmione wyłącznie piersią nie przybiera prawidłowo na wadze. Celem porady powinno być wówczas zwiększenie produkcji pokarmu i poprawa skuteczności karmienia.
Przyczyny rzeczywistego niedoboru pokarmu leżeć mogą po stronie dziecka, matki lub wynikają z nieprawidłowej techniki karmienia. Postępowanie wymaga wnikliwej oceny, monitorowania stymulacji laktacji oraz przyrostów masy ciała dziecka. W takiej sytuacji ważna jest odpowiednia komunikacja i wsparcie matki.
W przypadku stwierdzenia nieskutecznego karmienia piersią, należy zdiagnozować problem i wdrożyć postępowanie, w celu umożliwienia skutecznego nakarmienia noworodka mlekiem matki z piersi. Diagnozę i przeprowadzone postępowanie należy odnotować w dokumentacji medycznej.
O roli logopedy w życiu noworodka
- Ana Cláudia Lopes, Feasibility, acceptability and preliminary effects of speech-language therapy in breastfeeding support: A mixed methods pilot study with migrant women in Portugal (PubMed 2025)
- Danica Schlome, A qualitative inquiry of speech-language therapists’ views about breastfeeding management (PubMed 2025)
- Samantha Sena e Pinto, The speech-language pathology in oral dysfunctions in term newborns (Health Sciences 2024)


